Câu chuyện về người mê vô tuyến điện, học nhạc nhưng lại từ bỏ tất cả để "về với" Toán học. Về một người từng rũ bỏ mọi lời mời chào cộng tác từ những trường Đại học, những việc nghiên cứu danh tiếng thế giới với mức lương hấp dẫn để về Việt Nam làm anh giáo "quèn", với đồng lương "3 cọc, 3 đồng". Chuyện về một người gạt bỏ những tham vọng bằng cấp, chức danh khoa học tiếp nhận công tác quản lý vì "cảm thấy mình còn có ích cho xã hội"…
Từ cậu trò trường Nhạc…
Tôi sinh năm Đinh Dậu (1957), là con thứ hai trong một gia đình có hai chị em. Bố mẹ tôi đều là chiến sỹ Điện Biên Phủ. Sau hoà bình, bố tôi chuyển công tác qua ngành giáo dục. Ông từng giữ chức Hiệu trưởng trường Đại học Bách khoa Hà Nội từ những ngày đầu thành lập trường.
Thủa nhỏ, tôi nổi tiếng nghịch ngợm. Suốt cả mùa hè, cưỡi trên chiếc xe đạp nhỏ, tôi rong chơi mọi ngõ ngách trong khuân viên trường. Người tôi lúc nào cũng đen cháy vì nắng. Tôi còn nhớ, hồi ấy, tôi thích nhất là được các anh chị sinh viên, các cô chú cán bộ cho vào chơi trong phòng thí nghiệm, nơi có rất nhiều máy móc, chai lọ đủ màu. Tôi thích tận tay vặn các núm điều khiển để bắt đài, điều khiến máy chiếu phim. Thời đó cuộc sống đơn giản nên ước mơ của con người cũng khá đơn giản. Tôi từng mơ trở thành một điệp báo viên vô tuyến…
Nhưng rồi tôi lại theo học nhạc như một lý do "hợp lý hoá" gia đình khi mà cả mẹ và chị tôi đều đang theo học nhạc viện. Tôi theo học lớp Accordeon 4 năm. Suýt nữa tôi cũng đã được cử đi học nước ngoài về âm nhạc. Nếu thế con đường tôi đi đã rẽ sang một lối khác.
…Đến người đầu tiên đoạt giải Toán quốc tế…
Bước ngoặt đầu tiên đến với tôi vào mùa hè năm 1970. Không hiểu sao bố mẹ tôi quyết định cho tôi ra khỏi nhạc viện và xin cho tôi tham dự lớp năng khiếu toán của trường Trưng Vương A, nơi thầy Tôn Thân giảng dạy. Chưa bao giờ tôi nghĩ mình có năng khiếu hay cảm nhận đặc biệt nào về môn toán cũng chưa bao giờ tôi chăm chút đến nó. Nhưng, 3 tuần học với thầy Tôn Thân đã làm suy nghĩ của tôi hoàn toàn thay đổi. Thầy truyền cho chúng tôi tư duy sáng tạo và niềm say mê môn toán. Thầy cũng chỉ cho tôi cái hay cái đẹp của môn học mà tôi vốn coi là khô khan, trừu tượng…
Tốt nghiệp lớp năng khiếu Toán của trường Trưng Vương A, tôi vào khối chuyên toán, Đại học quốc gia Hà Nội và được cử đi thi Olympic toán quốc tế. Năm ấy là lần thứ 16, cuộc thi này được tổ chức. 17 tuổi, lần đầu tiên đại diện tổ quốc dự thi, tôi đoạt ngay giải Nhất, chứ không phải giải Nhì hay giải Ba như tôi nghĩ. Tôi vui cho mình một nhưng vui cho gia đình, Tổ quốc mười khi biết mình không hề thua kém bạn bè năm châu. Năm ấy Mỹ cũng lần đầu tiên dẫn đoàn đi thi Toán quốc tế nhưng không có giải nào.
Rồi lại rẽ ngang…
|
Tài năng có thể được phát hiện, đào tạo và bồi dưỡng thông qua thi cử học hành…Nhưng nhân tài phải là người có địa vị xã hội, có cống hiến thông qua lao động, công tác. Chúng ta chỉ có thể phát hiện, đào tạo và bồi dưỡng tài năng nhưng không thể đào tạo nhân tài. Để có nhân tài chúng ta phải sử dụng người tài và tạo điều kiện cho họ trở thành nhân tài. Chừng nào chúng ta chỉ biết quan tâm, phát hiện bồi dưỡng người có tài nhưng không có kế hoạch sử dụng họ, chừng đó chúng ta còn thiếu nhân tài. |
30 tuổi, khi đã cảm thấy "đủ" với một gia đình hạnh phúc và kinh nghiệm của 12 năm nghiên cứu và làm việc ở nước ngoài, tôi quyết định về nước, bắt đầu giảng dạy tại khoa toán, trường Đại học Tổng hợp TP. HCM. Thi thoảng, nhận lời mời nghiên cứu và giảng dạy ở nước ngoài, tôi lại "ngao du sơn thuỷ". Thú thực, những ngày đó, không thiếu những lời mời hấp dẫn đề nghị tôi ở lại làm việc với mức lương khởi điểm 2.000USD/tháng (Thời đó, 2000 USD là một khoản tiền rất lớn). Nhưng tôi từ chối tất cả và vẫn thiết tha trở về quê hương. Bởi tôi biết, gia đình đang cần tôi, học trò đang cần tôi, đất nước cũng cần tôi chung tay góp công sức và trí tuệ.
Năm 2000, tôi tham gia nhóm nghiên cứu công tác giúp UBND thành phố Hồ Chí Minh xây dựng Khu Công viên Phần mềm Quang Trung. Năm 2001, tôi tham gia xây dựng Dự án Khu công nghệ phần mềm Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh, để rồi sau đó được cử làm giám đốc khu công nghệ phần mềm này. Tôi tiếp tục làm quản lý ở nhiều vị trí rồi cuối cùng đậu bến ở Sở Bưu chính Viễn thông thành phố.
Xuất phát từ một nhà khoa học, nhà giáo, trở thành nhà quản lý đối với tôi có lẽ cũng là một bước ngoặt. Nhiều người hỏi tại sao tôi không tiếp tục công tác nghiên cứu? Bởi thú thực tất cả những thứ tôi có được ngày hôm nay là nhờ nghiên cứu khoa học. Nhưng gần 3 năm nay, tôi gắn bó với công tác quản lý. Đơn giản bởi vì tôi cảm thấy ở vị trí này tôi có ích nhiều hơn cho bạn bè, đồng nghiệp và cho đất nước. Làm quản lý có thể khiến tôi mất đi thời gian giành cho các công trình khoa học, mất đi cơ hội đạt thêm những bằng cấp, tước vị khoa học…Nhưng bù lại, làm quản lý, tôi có thể dùng kiến thức, tư duy toán học của mình tham luận vào quá trình hình thành chiến lược phát triển (lĩnh vực CNTT) của thành phố. Thế thì đâu có gì phải tiếc.
Con người của những khúc ngoặt này sẽ có mặt ở trường quay S10 với vai trò nhân vật chính của chương trình Người Đương Thời, ghi hình vào lúc 10h ngày 6/12. Email câu hỏi cho nhân vật xin gửi về địa chỉ nguoiduongthoi@vtv.vn.
Người Đương Thời trân trọng tình cảm của tất cả các bạn.
